Kathedrale Basiliek St.Petrus & Paulus

Het wapen van de Basiliek

 

De twee eretekenen van de Basiliek

De bijzondere band met de paus die onze Basiliek heeft, wordt uitgedrukt in twee speciale eretekenen die in elke basiliek aanwezig zijn en aangeven dat dit een pauselijke kerk is.

 

Het conopeum [foto]

Een eerste bijzonder ereteken dat in onze Kathedrale Basiliek zal komen, is het conopeum. Het staat, van de ingang van de kerk uit gezien, aan de rechterzijde van de bisschopszetel. Dit is een processie-parasol die eeuwenlang bij plechtige processies boven de paus gehouden werd om hem te beschermen tegen zon en regen, maar ook om zijn aanwezigheid feestelijk te accentueren. Dit conopeum heeft de oude pauselijke kleuren van geel-rood. Het geel-wit dat wij kennen als pauselijke kleuren van het Vaticaan, is namelijk pas van de tijd na Napoleon, dus pas vanaf het begin van de 19e eeuw.

 

Daarvóór waren de pauselijke kleuren eeuwenlang geel-rood. Het conopeum mag in plechtige processies vanuit de basiliek worden meegedragen, maar zowel tijdens een processie als wanneer het permanent op het priesterkoor in de buurt van het altaar staat, blijft het conopeum slechts half opengeslagen. Het mag pas volledig opengeslagen worden als een paus de basiliek zou bezoeken. Dan gaat hij geheel open en wordt boven de paus gehouden. Op het conopeum zijn het wapen van de paus alsook het wapen van onze Kathedrale Basiliek geborduurd.

 

Het tintinnabulum [foto]

Het tweede ereteken is een processiestaf met klein klokje, dat in een plechtige processie voor de paus uit werd gedragen als teken van de grote waardigheid van de paus. Het tintinnabulum staat gewoonlijk tezamen met het conopeum in de buurt van het altaar in de basiliek, maar mag eveneens in plechtige processies vanuit de basiliek met het conopeum in de processie worden meegedragen. Op een klein schild, tussen twee engelen en onder het wapen van de paus, staat er in brons ingegoten: “Kathedrale Basiliek St.Petrus & Paulus, Paramaribo, Suriname”.

 

Het wapen van de Basiliek [foto]

Als pauselijke kerk heeft onze Kathedrale Basiliek bij de verheffing ook een wapen gekregen. Mgr. Wilhelmus de Bekker heeft dit wapen ontworpen. De betekenis van het wapen is als volgt: Het bovenste gedeelte is voor alle wapens van basilieken hetzelfde. U ziet op de achtergrond gekruist de twee eretekenen die elke basiliek heeft, namelijk het conopeum en het tintinabulum. Vóór deze twee eretekenen is er een bisschopsmijter afgebeeld, omdat onze basiliek tevens kathedraal is, de bisschopskerk van het Bisdom Paramaribo.

 

In het onderste gedeelte van het wapen wordt iets van de eigenheid van deze Basiliek tot uitdrukking gebracht. In het linkervak ziet u de liturgische symbolen van de apostelen Petrus en Paulus, de patroonheiligen van onze Kathedrale Basiliek: de twee steutels van de apostel Petrus en het zwaard van de apostel Paulus, die in zijn marteldood door het zwaard onthoofd is. In het rechtervak ziet u een palmboom boven een watergolf. Dat staat symbool voor Batavia aan de Coppenamerivier, waar de zalige Petrus Donders 27 jaren lang gewerkt heeft onder de melaatsen.

 

Zijn graf staat in de kathedraal. Vele mensen gaan daar naartoe, steken vaak een kaarsje op en bidden daar tot God voor hun geliefden op voorspraak van de Z.Petrus Donders. Dat maakt deze Basiliek naast kathedraal tevens een bedevaartskerk. De aanwezigheid van het graf van een zaligverklaarde, en de grote religieuze uitstraling die daarvan uitgaat, heeft er ook sterk toe bijgedragen dat Paus Franciscus onze kathedraal heeft verheven tot basiliek.

 

Is de Basiliek nog kathedraal?

Is onze kathedraal, nu het verheven is tot Basiliek, geen kathedraal meer? Mogen wij dan niet meer spreken van ‘de kathedraal’? Het antwoord is heel simpel: de kathedraal blijft altijd kathedraal. Want de titel ‘Kathedraal’ geeft aan dat dit de bisschopskerk is van het Bisdom. En dat blijft onveranderd zo. De titel van Basiliek is een extra waardigheid die daarbij komt.

 

Deze extra titel duidt op het bijzonder sacrale karakter dat onze kathedraal nu van Paus Franciscus heeft meegekregen. In officiële aanduidingen wordt daarom gesproken van ‘de Kathedrale Basiliek van St.Petrus & Paulus’, maar in het gewone dagelijkse leven zullen we gewoon blijven spreken van ‘de kathedraal’ of ‘de basiliek’ of ‘onze Kathedrale Basiliek’ .